W Polsce 11-ty listopada to patriotyczne Święto Niepodległości. Czesi zdobyli swą niepodległość o chwilkę wcześniej, bo 28 października. 11 listopada to w Czechach święto wielbicieli młodego wina i pysznej pieczonej gęsi ze złocistą chrupiącą skórką. Jest to dzień św. Marcina (zwykły dzień roboczy).

Czeskim zwyczajem jest obchodzone we wszystkich miastach, wsiach i wielu restauracjach.

Kim był św. Marcin?

Św. Marcin (ur. 316 lub 317) był żołnierzem, który w zimny dzień oddał marznącemu żebrakowi pół swojego płaszcza. Potem we śnie ukazał mu się Chrystus odziany właśnie w jego płaszcz. Dla św. Marcina był to znak do przyjęcia Chrztu św., opuszczenia wojska (wtedy nie wypadało chrześcijanom przelewać krwi) i rozpoczęcia służby Bogu. Przedstawiany jest jako legionista na białym koniu, dający część swojego płaszcza biedakowi.

Na początku swojej chrześcijańskiej kariery mieszkał w skromnej pustelni, ale później jego kariera nabrała tempa. Około roku 371 św. Marcin został wybrany na biskupa Tours, mimo własnej woli.

Mimo, że przelewaniem krwi chrześcijanie brzydzili się w wojsku, to św. Marcin rozpoczął na Zachodzie regularne akcje burzenia pogańskich świątyń i miejsc kultu. Jego starania zostały docenione – Francuzi uczynili go swym patronem na dowód uznania jego zasług w szerzeniu chrześcijaństwa.

Zmarł w listopadzie. 11 listopada 397 odbył się jego pogrzeb.

Ciekawostka: w katedrze św. Wita znajduje się relikwia św. Marcina, mianowicie jego ramię i ząb.

Dobra dobra, ale co to nas interesuje?

Czeskie zwyczaje: Święto Marcina

Święty Marcin w Czechach obecnie kojarzy się z młodym winem i gęsiną. Przed laty było to święto rolników, ponieważ kończyło jesienne prace na roli. Łączyło się ze świętowaniem i hucznymi ucztami.

Polacy też nie zostawali w tyle, w końcu to polskie przysłowia:

• Na Świętego Marcina najlepsza gęsina.
• Na Świętego Marcina pij wino, wodę pozostaw młynom.

Często na św. Marcina zaczynało też śnieżyć, dlatego mówi się, że św. Marcin przyjeżdża na białym koniu.

Czemu winna gęś?

Jedna powieść głosi, że św. Marcin ukrywał się w gęśniku przed posłańcami, którzy chcieli mu oznajmić radosną nowinę: że został biskupem. Ta informacja jednak nie podobała się samemu zainteresowanemu. Gęgające gęsi go zdradziły i tak został znaleziony.

Inna , że podczas wiejskiego kazania gęsi tak przeszkadzały księdzu, że od tamtej pory piecze się je na to święto – za karę.

Czeskie młode wina

Svatomartinské wina (świętomarcińskie) są produkowane z pierwszych tegorocznych zbiorów. Wyróżniają się lekkim, owocowym, świeżym smakiem. Są aromatyczne i muszą być dobrej jakości (ta jest kontrolowana). Produkowane są z gatunków winogron, które dojrzewają wcześniej. Spotkamy jedynie wina wytrawne.

Gatunki, z których można produkować młode wino w Czechach to:

• białe: Müller Thurgau, Veltlínské červené rané, Muškát moravský i ich cuvée, czyli mieszanki.
• różowe: Modrý Portugal, Svatovavřinecké i Zweigeltrebe i ich cuvée.
• czerwone: Modrý Portugal, Svatovavřinecké i ich cuvée.

Sezon na młode wina trwa od listopada do grudnia, świeżość wino powinno zachować do wiosny. W tym roku zbiory winogron odbywały się w pierwszej połowie września. Dzięki ciepłym dniom i chłodnym nocom podczas dojrzewania winogron można oczekiwać win bardzo aromatycznych. Do sklepów trafią trochę wcześniej, bo już 8 listopada 2019.

Wina świętomarcińskie to bardzo przyjemny czeski zwyczaj.

Jak poznać wino św. Marcina?

Svátomartinské víno jest oznaczone na etykiecie oraz korku lub zakrętce czerwono-białym logiem jeźdźca na koniu. Z czym to się je?

• Czerwone: do duszonej kaczki, mięs i dziczyzny.
• Białe: ryby, delikatny drób, pasztety, sałatki i sery.
• Różowe: zawsze  tam, gdzie nie jesteśmy pewni, czy wybrać białe czy czerwone.

Czeskie zwyczaje: Svatomartinské slavnosti

Nie tylko w Pradze, ale też w całych Czechach w połowie listopada odbywają się svatomartinské slavnosti. Są to zazwyczaj imprezy organizowane pod gołym niebem, polegające na degustacji młodych win, próbowaniu dań z gęsiny oraz słuchaniu muzyki. Na imprezach grają lokalni muzycy, a czasem można posłuchać muzyki ludowej lub cymbalistów.

W wielu restauracjach znajdziemy specjalne świętomarcińskie menu.

Jakie dania z gęsiny są najpopularniejsze?

Na pewno jest to pieczona gęś podawana z modrą kapustą i z knedlikiem. W wersji podstawowej z bułczanym – w wersji bogatej z knedlikiem bułczanym i ziemniaczanym. Poza tym można spróbować pasztetów, rosołu z gęsi (kaldun), dla mnie hitem była tortilla z gęsiną i niebieską kapustą, która nie należy jednak to tradycyjnej czeskiej kuchni. Orientalnie można spróbować też zupy ramen z gęsią.

Co konkretnie będzie się działo w Pradze?

9.11., 10:00-21:00, Svatomartinské slavnosti a pečená husa na Náplavce 2019, degustacja młodych win i gęsich pyszności na brzegu Wełtawy. Rašínovo nábřeží, Praha 2. Degusować można wyłącznie z zakupiony na miejscu kieliszków (100 Kč).

10.11.2019., 11.00, 15.30 i 20.00, Svatomartinská plavba, degustacja młodych win podczas wycieczki statkiem po Wełtawie. Skąd: Na Františku, Praha 1. Statek Czechie. Bilety 1300 Kč.

11.11.2019, 11:00, Svatomartinský přípitek, winoteka na winnicy św. Klary zaprasza na degustację młodych win z Czech i Moraw. Ponieważ winnica jest mała, młodych win własnej produkcji nie oferuje. Botanická zahrada hl. m. Prahy, skleník Fata Morgana, Trojská 800/196, Praha 7.

11.11.2019, Svatomartinské víno a husa na Jiřáku, náměstí Jiřího z Poděbrad, Praha 3.

11.11.2019, 15:00-19:00, Svatomartinský lampiónový průvod Vyšehrad, o 15:00 gra dla dzieci, o 16:00 Msza św. w rotundzie św. Marcina, po czym stamtąd wyrusza pochód ze św. Marcinem na białym koniu na czele. V Pevnosti 159/5b, Praha 2 – Vyšehrad.

16.11.2019, 10:00-18:00, Letenská husa a košt svatomartinského vína, Národní zemědělské muzeum Praha, Kostelní 1300/44 , Praha 7.

Podczas świętomarcińskiej uczty wypadało się dzielić z biednymi jedzeniem i piciem.

Co jeszcze może Ci się przydać na mojej stronie?

1. Przeczytaj artykuł o zabijaczce, by poznać zimowy czeski zwyczaj.
2. Dowiedz się, co jeszcze innego może Ci zasmakować w Czechach.
3. Sprawdź, jakie są czeskie święta narodowe.
4. Poznaj 16 obowiązkowych praskich zabytków – pobierz darmowy przewodnik po królewskiej trasie w Pradze.
5. Wybierasz się do Pragi na dłużej niż jedno popołudnie? Sprawdź ofertę przewodnika „Praga. Praktyczny przewodnik na 3 dni. Najciekawsze miejsca„.

Bardzo fantastycznego święta św. Marcina!

Więcej inspiracji w Czechach i Pradze znajdziesz na moim Facebooku i Instagramie.

Artykuł Czeskie zwyczaje: Młode wino i pieczona gęś na św. Marcina. pochodzi z serwisu Ewelina Knotek.

Prognoza pogody zazwyczaj podpowiada, że deszczowych dni za chwile przyjdzie kres. Drzewa ubierają się w przecudne kolory tworząc przepiękne krajobrazy. Słońce to teraz nasz sprzymierzeniec! Jak inaczej poznać ten prawdziwy kolor wina, jak nie przyglądając się mu pod światło?

Zapraszam Cię na winobranie w Pradze! Imprezę pod jesiennym słońcem z muzyką w tle i kieliszkiem dobrego wina w ręce.

Winobranie w Pradze – ale o co chodzi?

Jesień to pora zbiorów, a ponieważ czeski klimat jest dość ciepły, na winnicach, których w Czechach jest ogromna ilość, praca wre.

Może zabrzmi to absurdalnie, ale w czeskiej stolicy również uprawia się winogrona! Praga ma kilka winnic, gdzie winogrona nie tylko rosną, ale na miejscu produkuje się z nich wino. Gdzie można znaleźć winnice w Pradze?

• Svatováclavská vinice – tuż pod praskim zamkiem, jest jego częścią.
• Vinice pod Strahovským klášterem i Svatojánská vinice – tuż obok klasztoru na Strahovie.
• Vinice Grébovka – z pięknym pałacykiem, założona już w XIV wieku przez Karla IV w królewskiej dzielnicy Vinohrady (a jakże, Winogrady).
• Vinice pod Vyšehradem – tuż obok Instytutu Matki i Dziecka, czyli ogromnego kompleksu budynków pod Wyszehradem.

Jak widzicie, winnice są rozmieszczone w turystycznych miejscach Pragi. Są jeszcze Modřanská vinice, Salabka, Vinice Baba, Vinice Máchalka i Vinice Albertov.

Winobranie w Pradze

Winobranie w Pradze to impreza kulturalno-rozrywkowa. Nie chodzi o to, kto wypije jak najwięcej wina. Chodzi o to, by sprawdzić, jak udały się tegoroczne zbiory, ocenić smak i zapach tegorocznych win w przyjemnym towarzystwie na świeżym powietrzu.

Wina degustujemy! Obecny trend zero waste zazwyczaj prowadzi do tego, że kupując wstęp na winobranie otrzymujemy jednocześnie szklany kieliszek. Ale przyznajmy się, czy wino z plastikowego kubeczka smakuje równie dobrze, jak to ze szkła?

Degustacji win towarzyszy nieodłącznie degustacja pokarmów. Mogą to być sery, suszone szynki, frgale (słodkie placki-jeśli ktoś lubi) lub grilowane sery. Na winobraniu w Pradze (i w każdym innym zakątku Czech) musi być też program kulturalny. Bez względu na to, czy to będzie muzyka na żywo, koncert cymbalisty, czy pokazy tańca, warto wziąć w nim udział.

Jaki jest cel winobrania w Pradze?

Cel jest jeden – spędzić miło czas, spotkać się i porozmawiać z przyjaciółmi, posłuchać przyjemnej muzyki i po prostu cieszyć się z życia.

Burčák czy wino?

Zacznijmy od tego, czym jest burčák. Jest to częściowo sfermentowany moszcz z winogron. Burczak nie jest winem! On chciałby nim być i jest na najlepszej drodze do osiągnięcia celu do czasu, aż ktoś go wypije. Zawiera małą ilość alkoholu 1–7%. W Czechach pod nazwą burčák można sprzedawać jedynie napój wyrobiony z czeskich winogron między 1. sierpnia a 30. listopada.

Nie polecam picia dużych ilości burčáku na raz – ma właściwości przeczyszczające. Producenci zachwalają, że jest bardzo zdrowy, zawiera witaminy i minerały i mielibyśmy go wypić ok. 4-5 litrów rocznie. Dla zdrowia oczywiście.

Najbliższe winobrania w Pradze 2020:

• 19.-20.9., 12:00 – 22:00, Komorni Vinobraní na Grébovce 2020, degustacja win w okolicach Pawilonu Grebovka. Praha 2.
• 18-20.9., 16:00, 10. Kunratické vinobraní zaczyna się w piątek o 16:00, trwa w sobotę od 10:00 do 22:00 i kończy w niedzielę o 17:00. Trzy dni z dobrym winem. Kunratická tvrz, Praha 4. Wstęp na 1 dzień 70 koron, dzieci do 120 cm za darmo.

• 19.9, 10-22, Růžový máj Reloaded, festiwal różowych win. Holešovická tržnice, Praha 7. Wstęp 100 Kc.

• 25-26.9, 12-22, Jazz wine fest, festiwal wina i jazzu. Pražská tržnice, Bubenské nábřeží 306/13, Praha 7. 
• 28.9., 11:00 – 18:00, Svatováclavské vinobraní 2020, Villa Richter, czeskie i morawskie wina, muzyka i dobre jedzenie tuż pod praskim zamkiem. Staré zámecké schody 6/251, Praha 1. Wstęp 200 Kc (w cenie kieliszek i żetony na 3 kieliszki wina). 
• 27.9., 11:00 – 21:00, Vínečko Fest – Vinobraní na náplavce 2020, czyli wino i burcak nie tylko w południowych Moraw na wełtawskim bulwarze. Wstęp (wraz z nim otrzymujemy kieliszek) 100 koron. Rašínovo nábřeží 2, Praha 2.
• 3-4.10., 11-19, Podolské vinobraní, wino z Czech i Moraw nad Wełtawą, do tego street food. Žluté lázně, Podolské nábřeží 3/1184, Praha 4. Wstęp 100 Kc. 
• 8-11.10., 11-22, WINEfesto – Smíchov, winobranie na festiwalu dobrego jedzenia Manifesto Smichov. Zborovska 7, Praha 5.

Niestety w roku 2020 winobranie w winnicy św. Klary, na Praskim Zamku oraz w ślicznym zamku Troja zostało odwołane. 

Więcej inspiracji znajdziesz na moim Facebooku – Bardzo Fantastyczna Praga oraz Instagramie przed każdym weekendem. Serdecznie zapraszam! Każde naciśnięcie przycisku Lubię to i Obserwuj motywuje mnie do pracy.

Co jeszcze może Ci się przydać na mojej stronie?

1. Przeczytaj artykuł o zabijaczce, by poznać zimowy czeski zwyczaj.
2. Zobacz, co czeka Cię na farmerskich targach na brzegu rzeki.
3. Poznaj 16 obowiązkowych praskich zabytków – pobierz darmowy przewodnik po królewskiej trasie w Pradze.
4. Nie trać czasu na organizowanie wycieczki po Pradze i zamów przewodnik „Praga. Praktyczny przewodnik na 3 dni. Najciekawsze miejsca”. Psst: pomoże Ci on uniknąć głównych praskich turystycznych pułapek!

Bardzo fantastycznego winobrania!

Artykuł Winobranie w Pradze pochodzi z serwisu Ewelina Knotek.