Akurat trafiło mi się tak, że mój mąż jest katolikiem i święta obchodzimy w duchu katolickim, niby podobnie a jednak inaczej. Moi Czesi tak jak my ubierają choinkę, wręczają sobie prezenty, chwilowo hodują karpie w wannie, jedzą wigilijną kolację, wkładają łuskę karpia do portfela i całują się pod jemiołą, a potem idą na pasterkę. Ale czy w takim razie nic nas nie zaskoczy?

Wigilia w Czechach (Štědrý den)

Wigilia w niezbyt katolickich Czechach jest dniem wolnym od pracy. Do tradycji wigilijnych należy wróżenie (lanie ołowiu, przekrajanie jabłka, rzucanie butem w drzwi przez panny na wydaniu), ale też całodzienny post czy wigilijna kolacja.

Zacznijmy postem

Zrób miejsce w brzuchu zanim się najesz. Kto pięknie i wzorowo będzie trzymał post przez cały dzień, ten pod koniec dnia zobaczy złotą świnkę, która przynosi szczęście. Ulubiona w Czechach i na Słowacji reklama Kofoli Wam ładnie przedstawi o co chodzi.

Tradycja złotej świnki wywodzi się już ze średniowiecza! Złoty prosiaczek był świętym zwierzakiem słowiańskiego boga Swarożyca (lub Dadźboga, niektórzy badacze uważają Swarożyca i Dadźboga za tego samego boga, ale nie czepiajmy się szczegółów, przecież to nie tekst naukowy).

Wigilijne wróżby

Lanie ołowiu chyba wszyscy dobrze znają z polskich andrzejek. Zresztą inne wróżby też przypominają mi andrzejkową zabawę. Zestaw do lania ołowiu (vánoční sada pro lití olova) można kupić na przykład w Internecie i kosztuje do 200 Kč. W zależności od tego, co Ci przypomina wylany kształt ołowiu – to Cię spotka w nadchodzącym roku.

Jeśli chcesz wiedzieć, czy będziesz zdrowy, weź jabłko, przekrój je w poprzek i już wiesz, czy w przyszłym roku będziesz się cieszył dobry zdrowiem (gniazdo nasienna ma kształt gwiazdki), czy jednak nie masz się z czego cieszyć (bo krzyżyk i nie wiadomo, czy tylko choroby, czy może też śmierć na Ciebie czyha).

Panny na wydaniu mogą stanąć plecami w kierunku drzwi i rzucić butem przez ramię. Jeśli nosek skierowany jest za drzwi – w ciągu roku niechybnie czeka je wesele. W przeciwnym razie zostaną jeszcze w domu pod skrzydłami mamy.

Łuska karpia w portfelu zapewni Ci bogactwo w przyszłym roku, ale to już wiesz.

Wigilijna kolacja.

To, czego nie może zabraknąć na wigilijnym stole, to vánočka. Może być z makowym lub orzechowym nadzieniem. Wygląda jak chałka, ale chyba smakiem jej trochę bliżej do tradycyjnego polskiego makowca (wyobraź sobie makowca z mielonymi orzechami zamiast maku).

Kolacja wigilijna to w zależności od regionu i preferencji domowników: rybna zupa lub kyselica, czyli kapuśniak, oraz kotlet (może być z kurczaka albo z karpia), do tego sałatka ziemniaczana lub ziemniaczane puree. Przyjemnym składnikiem drugiego dania jest kompot – czyli owoce w syropie.

Świątecznie do zupy możecie dostać opłatek, ale ten z polskim opłatkiem ma bardzo niewiele wspólnego. Oplátek to wafelek przypominający polskie andruty. Smaruje się go miodem, zlepia z drugim oplátkem i tym zagryzamy rybny rosół z makaronem i marchewką duszoną na maśle, gotowany na bazie wywaru z rybich głów. O dziwo smak ryby jest tak delikatny, że ciężko zgadnąć, że rosół jest rybny. I ten miód, mimo wszystko, nie przeszkadza.

Od wigilijnego stołu się nie wstaje – w przeciwnym razie w przyszłym roku przy wigilijnym stole może nas zabraknąć.

Czeskie wigilijne prezenty

Jeśli jesteś już najedzony, czas rozejrzeć się za prezentami. Te pod choinką zostawia Dzieciątko, czyli Ježíšek. Malutkie Dzieciątko rozdaje dużym i małym prezenty, nie wiem jednak jak wykonuje to w praktyce. Santa, czyli Mikołaj, to wymysł Zachodu.

Myśląc o małym Jezusku możesz zanucić sobie kolędę Jeżiszku, panaczku…

Odpoczynek po Wigilii: pohádky

Jeśli brzuchy są już pełne, prezenty rozdane, to czas na odpoczynek. W Czechach w telewizji królują pohádky – czyli bajki. Mają one jednak mało wspólnego z bajką, jaką kojarzę z Polski.

Pohádka według mnie ma najbliżej do filmu kostiumowego i musicalu skrzyżowanego z bajkowym scenariuszem. Klasyka (już ponad pół wieku!) to nakręcony w ZSRR Mrazík (ponoć jedyna dobra rzecz pochodząca z ZSRR), czeskie bajki Dařbuján a Pandrhola (przeczytaj to na głos, są to imiona bohaterów), Obušku, z pytle ven! (Obuszku wyjdź z wora), Pyšná princezna (Dumna królewna), S čerty nejsou žerty (Z diabłami nie ma żartów).

W tej plejadzie całkiem nowa (2005 rok) wydaje się bajka Anděl Páně (Anioł Pański), kinowy hit. Może obejrzę w tym roku żebym wiedziała, o czym się mówi.

Czy ja lubię czeskie bajki? No nie bardzo. Ale to nie znaczy, że Tobie się nie spodobają.

Co roku postanawiam też, że sięgnę na półkę z książkami po czeską klasykę, Przygody dobrego Wojaka Szwejka. Jest też wersja filmowa, ale postać Szwejka w tym wydaniu mnie drażni. Jeśli chcesz spróbować czy Ciebie również, rozejrzyj się za filmem Dobrý voják Švejk.

Przy wiązaniu sadełka na kanapie i oglądaniu bajek można objadać się smażonymi migdałami (sparzone i obrane ze skórki migdały podsmażamy na odrobinie oleju i solimy do smaku) oraz oczywiście cukrovi.

Znasz portal ulozto? Służy do wymiany plików z przyjaciółmi (sprawdź sam, nie namawiam i nie zachęcam do korzystania, nie rozważam również legalności i etyki portalu). Jeśli chcesz poczuć klimat czeskich świąt, możesz wyszukać frazę vánoční pohádky lub konkretny tytuł filmu.

Pasterka

W Polsce wiele razy miałam ambitne plany dotarcia na pasterkę, ale dopiero w Czechach mi się to udało. Powód był jeden – pasterka była o godzinie 20:00. W parafii, do której należy rodzina mojego męża, ksiądz ma pod opieką dwa kościoły i nie mógł być w dwóch miejscach jednocześnie. Z tego też powodu w jednym z nich Pasterka, czyli Půlnoční nie odbywała się o północy, ale kilka godzin wcześniej.

W kościołach można też oglądać szopki, czyli po czesku betlémy.

25 i 26 grudnia

25 i 26 grudnia to odpowiednio 1. svátek vánoční i 2. svátek vánoční, czyli pierwszy i drugi dzień Świąt Bożego Narodzenia. Albo Boží hod vánoční i svátek svátého Štěpána.

Teraz jest czas na rodzinne odwiedziny i objadanie się świątecznymi ciasteczkami. W dobrym tonie jest spróbować domowych ciasteczek, pochwalić, wymienić się przepisami. Jeszcze lepiej się popiszesz, gdy idąc w odwiedziny do czeskiej rodziny doniesiesz w darze własnoręcznie upieczone cukrovi. Dania i obchody Świąt są już w stylu wolnym.

Na św. Szczepana kiedyś chodziło się z kolędą.

Czeskie kolędy

Na koniec podaję link do listy czeskich kolęd. Zaczyna się Cichą nocą. W filmach są umieszczone napisy. Możesz śpiewać po czesku 🙂

Życzę Ci bardzo fantastycznych Świąt Bożego Narodzenia!

Co dalej?

1. Inny świąteczny temat, który czeka na Ciebie na moim blogu, to przepis na czeskie świąteczne ciasteczka, czyli cukrovi.
2. W zimie może Cię zaskoczyć czeska zabijaczka.
3. A jeśli jeszcze nie pobrałeś darmowego przewodnika po Pradze, koniecznie kliknij tutaj. Przewodnik powędruje na Twoją skrzynkę, a my zostaniemy w kontakcie. Jego kontynuacją jest przewodnik „Praga. Praktyczny przewodnik na 3 dni. Najciekawsze miejsca”, ofertę możesz sprawdzić tutaj.

Jeśli jesteś ciekawy praskich aktualności i ciekawostek z kraju piwa i knedlików, polub moją stronę na Facebooku. Tam zamieszczam informacje o weekendowych imprezach w Pradze, ale też ciekawostki o Czechach. Twoje naciśnięcie przycisku Lubię to motywuje mnie do pracy. Dziękuję!

Zajrzyj też na Instagram do Bardzo Fantastycznej Pragi i poznaj mniej oczywiste praskie atrakcje. A na Instagramie, dokładnie tutaj, znajdziesz na bieżąco dodawane informacje o świątecznych jarmarkach.

Do zobaczenia na Facebooku i Instagramie!

Artykuł Święta w Czechach pochodzi z serwisu Ewelina Knotek.

Na pytanie o ilość czasu spędzonego w kuchni nie dziwi też odpowiedź w stylu:

„Aaaaa tam! Szybko je zrobiłam. Wzięłam urlop i tylko dwa dni stałam w kuchni”.

Czym mniejsze świąteczne ciasteczka i więcej rodzajów, tym większy respekt. I podczas świąt duży problem – komu jeszcze wcisnąć te ciastka? Wszyscy ich mają kilogramy, a ilość cukru, który można w siebie wcisnąć też jest jednak ograniczona. Podczas świąt trwa więc wymiana paczek z ciasteczkami. Dlatego świąteczne ciasteczka czasem dojada się jeszcze pod koniec stycznia. Czasem zamrożone i zmielone stają się bazą dla wielkanocnych ciast.

Świąteczne ciasteczka w Czechach

Z czym się kojarzą świąteczne ciasteczka?

• Dużo pracy (chyba że robisz 1 rodzaj, ale to nie wzbudzi respektu),
• Mąka, cukier, mleko – jeśli szukasz przepisu na bez glutenu, laktozy, zdrowo i bio – to nie tutaj,
• Pomysł na czas spędzony z dziećmi,
• Kreatywność w pozbywaniu się ciasteczek.

Tutaj znajdziecie 4 podstawowe przepisy. Moje ulubione to marokanki i linecké, czyli kruche z marmoladą. Niewyobrażalnym jest, aby na stole zabrakło waniliowych rogalików. I pierniczków. Zakasujemy rękawy i do pracy.

Przepisy na świąteczne ciasteczka

Przedstawię Wam 4 podstawowe przepisy na czeskie ciasteczka. Waniliowe rogaliki, które są po prostu obowiązkowe (nie do końca rozumiem ten fenomen, ale w sumie większość Czechów je kocha), śliczne cacka z dziurką z kruchego ciasta, czyli linecké, moje ulubione bakaliowe marokánky oraz tradycyjne pierniczki, z których można wykroić wszystko, na co pozwala nam fantazja.

Waniliowe rogalik

Składniki:

• 250 g mąki,
• 100 g mielonych orzechów włoskich,
• 200 g masła,
• 2 żółtka,
• duża ilość waniliowego cukry pudru zmieszanego z opakowaniem cukru waniliowego (albo jeszcze lepiej aromatyzowanego prawdziwą wanilią) do panierowania rogalików.

1. Z mąki, orzechów i masła wyrób ciasto (posiekaj nożem lub rozdrobnij w robocie). Na koniec dodaj żółtka, by ciasto się zlepiło. Ciasto trzeba wyrabiać szybko, aby po upieczeniu rogaliki się nie kruszyły.
2. Formujemy takie same malutkie wałeczki, grubości maksymalnie malutkiego palca, które układamy obok siebie na papierze do pieczenia (lub wysmarowanej tłuszczem blasze) kształtując z nich rogaliki (długości od 3 cm.). Pieczemy ok. 7-9 minut w 180 stopniach (aż leciutko się zarumienią, broń Boże nie zazłocą!).
3. Ważne! Ok. 2 minuty po wyciągnięciu rogalików z piekarnika delikatnie je panierujemy w cukrze pudrze (gorące rogaliki zbyt zwilżą cukier, zaś na zimne się on nie przylepi).

Rogaliki można przechowywać nawet miesiąc, ale najlepiej w chłodzie.

Linecké cukroví

Składniki:

• 300 g mąki
• 200 g masła
• 100 g cukru
• 1 żółtko
• cukier puder do poprószenia
• marmolada do przełożenia ciastek

1. Mąkę, masło i cukier puder posiekaj nożem (oczywiście wygodniej rozdrobnić w robocie).
2. Dodaj żółtko i szybko wyrób ciasto. Zawiń w folię i…
3. Pozwól mu ok. godzinę odpocząć w lodówce.
4. Wałkuj płaty ciasta na ok. 0,5 cm grubości. Wykrawaj kółeczka, w co drugim musi być dziurka (można wykrajać np. mniejszym kieliszkiem).
5. Ciasteczka piecz max. 10 minut w temperaturze 160 stopni. Oddzielnie te z dziurką i oddzielnie bez – aby się nie popaliły ciastka bez dziurki. Ciastka mają być lekko zarumienione – złota czy brązowa barwa oznacza, że przesadziliście z pieczeniem, ale to nie oznacza, że nie można ich zjeść.
6. Części z dziurką można posypać cukrem pudrem jeszcze przed łączeniem – będą ładnie wyglądać poprószone „śniegiem”.
7. Wystudzone ciastka bez dziurki smaruj marmoladą i łącz z ciastkami z dziurką – żeby było ładniej, smarujemy dolną stronę ciastek.

Marokánky

Składniki:

• 250 ml mleka
• 80 cukru pudru
• 30 g mąki
• 20 g masła
• ulubione bakalie, (np. 100 g migdałów, 100 g rodzynek, 100 g orzechów włoskich, 100 g moreli lub kandyzowanych skórek pomarańczy)
• szczypta soli
• rozpuszczona czekolada do posmarowania spodu

1. Bakalie z grubsza siekamy (mają zostać duże kawałki).
2. Mleko + masło + mąką + cukier mieszamy i zagrzewamy w dużym garnku (aby potem zmieściła się reszta składników) aż powstanie gęsta masa.
3. Wsypujemy do niej bakalie i mieszamy.
4. Masę wykładamy łyżką na papier do pieczenia lub wysmarowaną blachę (oj będzie się lepić). Formujemy placuszki – wielkością na dwa gryzy.
5. Pieczemy ok 20 minut w 180 stopniach. Po upieczeniu jeszcze ciepłe zdejmujemy z blachy do wystygnięcia (ciepłe się lepiej zdejmują).
6. Schłodzone spody marokanek polewamy czekoladową polewą i zostawiamy do zastygnięcia.

Pierniczki

Składniki:

• 150 g cukru pudru
• 100 g masła
• 4 łyżki miodu
• 2 jajka
• 10 g sody
• przyprawa do piernika do smaku
• 1 łyżeczka kakao
• 50 mielonych orzechów włoskich
• 400-500 g mąki

1. Masło, cukier i miód zagrzewamy do całkowitego połączenia.
2. Do schłodzonej masy dodajemy resztę składników. Wyrabiamy ciasto, które będzie w lodówce odpoczywać 1-2 dni.
3. Potem wałkujemy na grubość ok. 5 mm grube ciasto i wycinamy ładne kształty.
4. Pieczemy ok. 8-10 minut w temperaturze 180 stopni.

Jeśli macie jakieś pytania albo chcielibyście więcej przepisów na czeskie świąteczne ciasteczka, koniecznie dajcie znać! Smacznego!

Jesteś już przygotowany do wzięcia udziału w bożonarodzeniowym konkursie ciasteczkowym. Co jeszcze może Ci się przydać na mojej stronie internetowej?

1. Poczuj zbliżającą się magię świąt dzięki bożonarodzeniowym jarmarkom w Pradze.
2. Dowiedz się, dlaczego z diabelskiego worka podczas mikołajek wystają małe nóżki.
3. Jeśli już jesteś w kuchni, możesz od razu wziąć się za czeską zupę gulaszową.

Jeśli jesteś ciekawy praskich aktualności i ciekawostek z kraju piwa i knedlików, polub moją stronę na Facebooku. Przed każdym weekendem piszę o weekendowych wydarzeniach w Pradze. Twoje naciśnięcie przycisku Lubię to motywuje mnie do pracy. Dziękuję!

Zajrzyj też na Instagram do Bardzo Fantastycznej Pragi i dodaj mój profil do Obserwowanych. Do zobaczenia na Facebooku i Instagramie!

PS. Czy darmowy przewodnik po Pradze po praskich głównych zabytkach powędrował już na Twój adres e-mail? Łatwo go odbierzesz w podzięce za zapisanie się na mój newsletter. Kliknij link.

PS2. Praktyczny, pełen ciekawostek i dokładnie zaplanowanych tras na 4 dni jest przewodnik „Praga. Praktyczny przewodnik na 3 dni. Najciekawsze miejsca„. Znajdziesz w nim ogrrroooom ciekawych informacji o Pradze. Sprawdź!

Artykuł Czeskie świąteczne ciasteczka, czyli cukroví pochodzi z serwisu Ewelina Knotek.

Co można robić na świątecznych jarmarkach w Pradze 2024?

Świąteczne jarmarki w Pradze, czyli po czesku vánoční trhy albo vánoční jarmarky, to magiczne miejsca, pełne świątecznej atmosfery, które oferują wiele atrakcji dla turystów i mieszkańców. Przede wszystkim jest to kolejny powód, by w miłej atmosferze spotkać się z przyjaciółmi i spędzić przyjemnie czas popijając rozgrzewający napój. Oto kilka rzeczy, które można robić na jarmarkach bożonarodzeniowych w Pradze:

1. Podziwiać świąteczne dekoracje i iluminacje – świąteczny jarmark w Pradze to idealne miejsce na spacer i podziwianie świątecznego klimatu.
2. Kupować rękodzieło i tradycyjne świąteczne produkty – bożonarodzeniowe targi w Pradze to świetna okazja, by kupić oryginalne prezenty świąteczne lub pamiątki.
3. Spróbować tradycyjnych czeskich potraw – jarmarki w Pradze oferują wiele smakowitych czeskich przysmaków, o których piszę w następnym rozdziale.
4. Zwiedzać piękne stare miasto – dlaczego nie połączyć przyjemnego z pożytecznym? Jeśli myślisz poważnie o zwiedzaniu, koniecznie zapoznaj się z ofertą przewodników po Pradze. Nie miał by Ci umknąć ten na 3+1 dni, skarbnica wiedzy i ciekawostek.
5. Podziwiać wielką choinkę… no chyba że na Placu Jerzego z Podiebradów. O tym już jednak w przewodniku po jarmarkach dostępnym tutaj.
6. Zrobić zdjęcia w magicznej atmosferze – świąteczna Praga jest po prostu piękna i zachwycająca. Jeśli jednak nie chcesz mieć zdjęć ‘tylko’ z jarmarków, to zerknij na nietuzinkowy przewodnik po fotogenicznych miejscach. Zdecydowanie warto zabrać ze sobą aparat lub telefon.
7. Poczuć atmosferę tradycyjnego czeskiego Bożego Narodzenia.

Jarmarki w Pradze są jednym z najlepszych miejsc, by poczuć prawdziwie świąteczną atmosferę, spróbować tradycyjnych czeskich smakołyków, a także zakupić unikalne pamiątki.

Co można kupić na jarmarkach świątecznych w Pradze?

Czego można spróbować na praskich jarmarkach?

• Trdelnik to ciastko z dziurką opiekane nad rozżarzonym węglem i otulone cynamonowym cukrem, które tworzy cudowny zapach w okolicy stoiska. W Polsce sprzedawane gdzieniegdzie jako kołacz węgierski (kurtoszkołacz). Nie jest to tradycyjne czeskie danie, mimo że w Pradze sprzedawane na każdym rogu. Warto wciągnąć zapach w nozdrza i spróbować jednak innych, smaczniejszych rzeczy. Cena okrągłego trdelniku zaczyna się od ok.100 koron, sprzedawane są wersje z czekoladą, bitą śmietaną czy lodami.
• Langoš – czyli drożdżowy placek z mąki i mleka (ciasto podobne jak na pączki) smażony na głębokim tłuszczu również przywędrował tu z Węgier. Podawany na słono z czosnkiem, keczupem i serem lub ze śmietaną i serem. Moim zdaniem warto spróbować (tak naprawdę uwielbiam go, w przeciwieństwie do mojej wątroby;). Jest bardzo treściwy i smaczny. Cena ok. 100 koron.
• Halušky, czyli małe kluseczki z ziemniaków i mąki, podawane z kiszoną kapustą, albo o wiele smaczniej z bryndzą i słoniną przywędrowały do Czech ze Słowacji. Pychotka.
• Pražská šunka – pyszna szynka z rożna, której cena przyprawia o zawroty głowy i psuje kulinarne doświadczenie. Cena za nią na Staromáku, jak w czeskim slangu nazywane jest Staroměstské náměstí, dochodzi do ok. 200 koron/100 g.

Napoje na jarmarkach świątecznych w Pradze

Gdzie odbywają się świąteczne jarmarki w Pradze 2024?

• Staroměstské náměstí (Rynek Starego Miasta)
• Václavské náměstí (Plac Wacława)
• Náměstí republiky (Plac Republiki)
• Náměstí Míru (Plac Pokoju)
• Náměstí Jiřího z Poděbrad (Plac Jerzego z Podebradów)
• Tylovo náměstí (Plac Tyla).
• Anděl (Anioł)

1. Pobierz bezpłatny przewodnik po Pradze.
2. Wybierasz się na dłużej, niż jedno popołudnie? Sprawdź ofertę przewodnika „Praga. Praktyczny przewodnik na 3 dni. Najciekawsze miejsca„.
3. Dowiedz się, co dobrego można zjeść w Czechach.
4. Przed odjazdem zrób zakupy i sprawdź, co warto kupić w Czechach.

Artykuł Świąteczne jarmarki w Pradze pochodzi z serwisu Ewelina Knotek.

W Polsce 11-ty listopada to patriotyczne Święto Niepodległości. Czesi zdobyli swą niepodległość o chwilkę wcześniej, bo 28 października. 11 listopada to w Czechach święto wielbicieli młodego wina i pysznej pieczonej gęsi ze złocistą chrupiącą skórką. Jest to dzień św. Marcina (zwykły dzień roboczy).

Czeskim zwyczajem jest obchodzone we wszystkich miastach, wsiach i wielu restauracjach.

Kim był św. Marcin?

Św. Marcin (ur. 316 lub 317) był żołnierzem, który w zimny dzień oddał marznącemu żebrakowi pół swojego płaszcza. Potem we śnie ukazał mu się Chrystus odziany właśnie w jego płaszcz. Dla św. Marcina był to znak do przyjęcia Chrztu św., opuszczenia wojska (wtedy nie wypadało chrześcijanom przelewać krwi) i rozpoczęcia służby Bogu. Przedstawiany jest jako legionista na białym koniu, dający część swojego płaszcza biedakowi.

Na początku swojej chrześcijańskiej kariery mieszkał w skromnej pustelni, ale później jego kariera nabrała tempa. Około roku 371 św. Marcin został wybrany na biskupa Tours, mimo własnej woli.

Mimo, że przelewaniem krwi chrześcijanie brzydzili się w wojsku, to św. Marcin rozpoczął na Zachodzie regularne akcje burzenia pogańskich świątyń i miejsc kultu. Jego starania zostały docenione – Francuzi uczynili go swym patronem na dowód uznania jego zasług w szerzeniu chrześcijaństwa.

Zmarł w listopadzie. 11 listopada 397 odbył się jego pogrzeb.

Ciekawostka: w katedrze św. Wita znajduje się relikwia św. Marcina, mianowicie jego ramię i ząb.

Dobra dobra, ale co to nas interesuje?

Czeskie zwyczaje: Święto Marcina

Święty Marcin w Czechach obecnie kojarzy się z młodym winem i gęsiną. Przed laty było to święto rolników, ponieważ kończyło jesienne prace na roli. Łączyło się ze świętowaniem i hucznymi ucztami.

Polacy też nie zostawali w tyle, w końcu to polskie przysłowia:

• Na Świętego Marcina najlepsza gęsina.
• Na Świętego Marcina pij wino, wodę pozostaw młynom.

Często na św. Marcina zaczynało też śnieżyć, dlatego mówi się, że św. Marcin przyjeżdża na białym koniu.

Czemu winna gęś?

Jedna powieść głosi, że św. Marcin ukrywał się w gęśniku przed posłańcami, którzy chcieli mu oznajmić radosną nowinę: że został biskupem. Ta informacja jednak nie podobała się samemu zainteresowanemu. Gęgające gęsi go zdradziły i tak został znaleziony.

Inna , że podczas wiejskiego kazania gęsi tak przeszkadzały księdzu, że od tamtej pory piecze się je na to święto – za karę.

Czeskie młode wina

Svatomartinské wina (świętomarcińskie) są produkowane z pierwszych tegorocznych zbiorów. Wyróżniają się lekkim, owocowym, świeżym smakiem. Są aromatyczne i muszą być dobrej jakości (ta jest kontrolowana). Produkowane są z gatunków winogron, które dojrzewają wcześniej. Spotkamy jedynie wina wytrawne.

Gatunki, z których można produkować młode wino w Czechach to:

• białe: Müller Thurgau, Veltlínské červené rané, Muškát moravský i ich cuvée, czyli mieszanki.
• różowe: Modrý Portugal, Svatovavřinecké i Zweigeltrebe i ich cuvée.
• czerwone: Modrý Portugal, Svatovavřinecké i ich cuvée.

Sezon na młode wina trwa od listopada do grudnia, świeżość wino powinno zachować do wiosny. W tym roku zbiory winogron odbywały się w pierwszej połowie września. Dzięki ciepłym dniom i chłodnym nocom podczas dojrzewania winogron można oczekiwać win bardzo aromatycznych. Do sklepów trafią trochę wcześniej, bo już 8 listopada 2019.

Wina świętomarcińskie to bardzo przyjemny czeski zwyczaj.

Jak poznać wino św. Marcina?

Svátomartinské víno jest oznaczone na etykiecie oraz korku lub zakrętce czerwono-białym logiem jeźdźca na koniu. Z czym to się je?

• Czerwone: do duszonej kaczki, mięs i dziczyzny.
• Białe: ryby, delikatny drób, pasztety, sałatki i sery.
• Różowe: zawsze  tam, gdzie nie jesteśmy pewni, czy wybrać białe czy czerwone.

Czeskie zwyczaje: Svatomartinské slavnosti

Nie tylko w Pradze, ale też w całych Czechach w połowie listopada odbywają się svatomartinské slavnosti. Są to zazwyczaj imprezy organizowane pod gołym niebem, polegające na degustacji młodych win, próbowaniu dań z gęsiny oraz słuchaniu muzyki. Na imprezach grają lokalni muzycy, a czasem można posłuchać muzyki ludowej lub cymbalistów.

W wielu restauracjach znajdziemy specjalne świętomarcińskie menu.

Jakie dania z gęsiny są najpopularniejsze?

Na pewno jest to pieczona gęś podawana z modrą kapustą i z knedlikiem. W wersji podstawowej z bułczanym – w wersji bogatej z knedlikiem bułczanym i ziemniaczanym. Poza tym można spróbować pasztetów, rosołu z gęsi (kaldun), dla mnie hitem była tortilla z gęsiną i niebieską kapustą, która nie należy jednak to tradycyjnej czeskiej kuchni. Orientalnie można spróbować też zupy ramen z gęsią.

Co konkretnie będzie się działo w Pradze?

9.11., 10:00-21:00, Svatomartinské slavnosti a pečená husa na Náplavce 2019, degustacja młodych win i gęsich pyszności na brzegu Wełtawy. Rašínovo nábřeží, Praha 2. Degusować można wyłącznie z zakupiony na miejscu kieliszków (100 Kč).

10.11.2019., 11.00, 15.30 i 20.00, Svatomartinská plavba, degustacja młodych win podczas wycieczki statkiem po Wełtawie. Skąd: Na Františku, Praha 1. Statek Czechie. Bilety 1300 Kč.

11.11.2019, 11:00, Svatomartinský přípitek, winoteka na winnicy św. Klary zaprasza na degustację młodych win z Czech i Moraw. Ponieważ winnica jest mała, młodych win własnej produkcji nie oferuje. Botanická zahrada hl. m. Prahy, skleník Fata Morgana, Trojská 800/196, Praha 7.

11.11.2019, Svatomartinské víno a husa na Jiřáku, náměstí Jiřího z Poděbrad, Praha 3.

11.11.2019, 15:00-19:00, Svatomartinský lampiónový průvod Vyšehrad, o 15:00 gra dla dzieci, o 16:00 Msza św. w rotundzie św. Marcina, po czym stamtąd wyrusza pochód ze św. Marcinem na białym koniu na czele. V Pevnosti 159/5b, Praha 2 – Vyšehrad.

16.11.2019, 10:00-18:00, Letenská husa a košt svatomartinského vína, Národní zemědělské muzeum Praha, Kostelní 1300/44 , Praha 7.

Podczas świętomarcińskiej uczty wypadało się dzielić z biednymi jedzeniem i piciem.

Co jeszcze może Ci się przydać na mojej stronie?

1. Przeczytaj artykuł o zabijaczce, by poznać zimowy czeski zwyczaj.
2. Dowiedz się, co jeszcze innego może Ci zasmakować w Czechach.
3. Sprawdź, jakie są czeskie święta narodowe.
4. Poznaj 16 obowiązkowych praskich zabytków – pobierz darmowy przewodnik po królewskiej trasie w Pradze.
5. Wybierasz się do Pragi na dłużej niż jedno popołudnie? Sprawdź ofertę przewodnika „Praga. Praktyczny przewodnik na 3 dni. Najciekawsze miejsca„.

Bardzo fantastycznego święta św. Marcina!

Więcej inspiracji w Czechach i Pradze znajdziesz na moim Facebooku i Instagramie.

Artykuł Czeskie zwyczaje: Młode wino i pieczona gęś na św. Marcina. pochodzi z serwisu Ewelina Knotek.

Miał być gulasz, ale zabrakło knedlika. Z ziemniakami nie chcemy, na makaron przez chwilę nie mamy ochoty patrzeć. Z chlebem gulaszu nie jadam (no dobra, tego też nie ma w domu), więc powstanie zupa gulaszowa.

Proszę Państwa! Przed nami podstawa czeskiej kuchni, królowa czeskich zup, czeski przepis na zupę gulaszową!

Jaki jest przepis na czeską zupę gulaszową? Łatwy! A jaka jest czeska zupa gulaszowa? Treściwa. Rozgrzewającą. Pyszna i sycąca. Pachnąca czosnkiem i majerankiem, z rozpływającym się na języku mięsem wołowym. Przypominająca przyjemne chwile w kraju knedlików i piwa. Zapraszam do czeskiej kuchni.

Jak się zabrać za prawdziwą czeską zupę gulaszową?

Składniki:

• 750 g ślicznego mięsa wołowego, u nas kupujemy gotowe mięso z młodego byka pokrojone w kosteczki, przepraszam panie byku,
• 2 duże cebule,
• 3 ziemniaki,
• kawałek selera (może być pokrojony w kosteczkę),
• marchewka, bo zupa bez marchwi to nie zupa (marchewka w czeskiej zupie gulaszowej nie ma racji bytu, ale polska dusza buntownika nakazuje nam ją dodać),
• 3 ząbki czosnku,
• co najmniej 4 kopiaste łyżeczki mielonej papryki (2 płaskie opakowania),
• 1 łyżeczkę kminku (nie pomijaj, bo nie wyjdzie. Ważne: tylko nie mylić z kminem rzymskim – fuj! To byśmy popsuli zupę).
• 3 kuleczki ziela angielskiego i 3 listki laurowe,
• dla lubiących na ostro: chilli papryczka lub płatki chilli,
• sól do smaku,
• olej do smażenia, jeśli ma być bardziej po czesku – smalec.

Do roboty! Gotujemy zupę gulaszową.

1. Bierzemy patelnię, wlewamy łyżkę-dwie oleju (lub nakładamy smalec) i rozgrzewamy do białości (ale dymienie to już przesada). Mięso kroimy na niewielkie kostki i wrzucamy na rozgrzany olej. Pięknie i bez oszukaństwa osmażamy z każdej strony i siup z nimi do wielkiego gara na zupę.
2. W międzyczasie szybciutko kroimy cebulkę w kosteczkę. Wrzucamy na olej po osmażonym mięsku (ewentualnie dodajemy troszeczkę) i osmażamy. I siup z nią do gara na mięsko. Jeśli kosteczki cebuli nie są równe, nie ma się co martwić, cebula ma za zadanie się rozgotować w zupie (ale cała się nie rozgotuje, więc jednak pokrój). Na koniec smażenia cebuli dorzucamy 3 listki laurowe i 3 ziela angielskie. Niech uwolnią aromat!
   Teraz idzie czas na żmudną robotę.
3. Czosnek obieramy i przez praskę z nim, potem wrzucamy na górę mięsa i cebuli.
4. Wrzucamy łyżeczkę kminku (nie oszukuj, naprawdę bez tego nie wyjdzie czeska zupa gulaszowa. Poza tym kminek pomaga lepiej trawić. Nie daj się też oszukać – raz w Polsce kupiłam pod nazwą kminek kmin rzymski. Co to, to nie. Kminek najlepiej dowieźć z Czech. Nazwa tutejsza to kmín. Może być celý-cały, drcený-rozgnieciony, mletý-mielony-to już za bardzo drobny).
5. Wrzucamy do gara 4 kopiaste łyżeczki papryki.
6. Teraz może łyżeczka soli?
7. Buntownicza marchewka wędruje do garnka.
8. Na to wszystko dodajemy kawałeczek selera i papryczkę chilli, jeśli taka jest Twoja wola.
9. I z grubsza pokrojonego 1 ziemniaka (może być nawet na 4 cześci, on też ma za zadanie zagęścić zupę. Potem go rozgnieciemy).
10. Wszystko zalewamy 1,5 litra zimnej wody i wstawiamy do zagotowania. Może być na największą moc palnika. Jak tylko osiągniemy punkt wrzenia, zmniejszamy ogień na malutki i gotujemy tak 2 godziny do całkowitej miękkości mięska. W międzyczasie mieszamy i próbujemy. Teraz możemy robić inne rzeczy, bo zupa powinna gotować się ok. 2 godzin.
11. Po dwóch godzinach wyciągamy z grubsza porąbanego ziemniaka, marchewkę, selera, jeśli da się go jeszcze zidentyfikować i rozgniatamy widelcem. Pozostałe dwa ziemniaki kroimy w kosteczkę i gotujemy w zupie do miękkości. Potem dodajemy rozgniecione na papkę warzywa (jeśli zrobicie to przed wrzuceniem surowych ziemniaków, zupę będzie trzeba co chwilę mieszać, aby się nie przypaliła).
12. Sprawdzamy czy mięsko jest super mięciusie. Dosalamy i dodajemy chilli do smaku. Po wyłączeniu palnika posypujemy zupę majerankiem według uznania (i dla lepszego trawienia).

Bardzo fantastycznego smacznego!

Jeśli masz jakiekolwiek pytania odnośnie przepisu na zupę gulaszową, pisz śmiało w komentarzu.

Co jeszcze może Cię zainteresować na moim blogu?

1. Sprawdź, co można zjeść w Czechach.
2. Dowiedz się, które czeskie produkty zasługują na uwagę w supermarkecie.
3. Pobierz darmowy przewodnik po Pradze.
4. Planujesz odwiedzić Pragę na dłużej niż 1 popołudnie? Pozwól się jej oczarować i zamów przewodnik „Praga. Praktyczny przewodnik na 3 dni. Najciekawsze miejsca”. Wystarczy kliknąć ten link. Uwaga! Po tej lekturze grozi, że będziesz chciał do Pragi przyjeżdżać na każdy urlop!

Jeśli jesteś ciekawy praskich aktualności i ciekawostek z kraju piwa i knedlików, polub moją stronę na Facebooku. Twoje naciśnięcie przycisku Lubię to motywuje mnie do pracy. Dziękuję! Zajrzyj też na Instagram do Bardzo Fantastycznej Pragi i dodaj mój profil do Obserwowanych. Do zobaczenia na Facebooku i Instagramie!

Artykuł Przepis na zupę gulaszową pochodzi z serwisu Ewelina Knotek.

Czeska kuchnia: dania główne.

Niewątpliwie królową czeskiej kuchni jest czeska svičková na smetaně. Jest to polędwica wołowa szybko osmażona na patelni, a potem pieczona (duszona) długo w piekarniku z marchewką, selerem, pietruszką i przyprawami. Po upieczeniu warzywa są podstawą do sosu na bogato zaprawionego śmietaną. Podaje się ją z bułczanym knedlikiem, plasterkiem cytryny, kleksem bitej śmietany (nie brońcie się!) i żurawiną. Pyszna i bardzo treściwa.

Hej! Nie robisz się przypadkiem głodny? 🙂 Widziałeś już przewodniki po Pradze? Zerknij tutaj i czytaj dalej.

Numer dwa to czeski gulasz (hovězí guláš). Jedynym warzywem, które ma prawo być obecne w czeskim gulaszu, jest cebula, bardzo dużo cebuli. No i oczywiście wszędobylski czosnek. Ewentualnie, dla zdrowotności, gulasz można zagęścić ziemniakiem zamiast mąki.

Czeski gulasz to dobre jakościowo (!) wołowe (bywa też wieprzowe) mięso pokrojone na kosteczki i duszone z cebulą do całkowitej miękkości mięska i rozpuszczenia się cebuli. Główną przyprawą, na której kucharz nie może oszczędzać, jest suszona papryka, ale też czosnek. Gulasz może być podawany z czeskimi plackami ziemniaczanymi (bramboračky), z knedlikiem (polecam) lub z chlebem. Posypuje się posiekaną cebulką.

Kolejnym czeskim klasykiem jest vepřo-knedlo-zelo (czyli wieprzowina-knedlik-kapusta). To pieczone kawałki wieprzowiny z zasmażaną kapustą i knedlikiem. Nie jestem fanem wieprzowiny i nie jest to moje ulubione danie, ale jest to czeska klasyka i jeśli lubicie mięso wieprzowe, warto spróbować.

Czeska kuchnia: smaženy sýr lub hermelín

Daniem, bez którego my Polacy nie wyobrażamy sobie Czech, jest smažeńý sýr. Dla osób z dobrą wątrobą podawany z frytkami i koniecznie z sosem tatarskim. Dla mnie połączenie niewyobrażalne. Jeśli już smażony ser, to tylko z gotowanymi ziemniakami (vařené brambory) i tą wersję też częściej wybierają Czesi.

Moim zdaniem o wiele smaczniejsza wersja smażonego sera to smažený hermelín, czyli ser typu camembert, do niego nieodłącznie żurawina (brusinky). Jeśli nigdy nie próbowaliście, bardzo polecam. 

Czasem można w restauracji spotkać smažené tvarůžky. To czeskie sery, śmierdziuszki, smażone a jakżeby inaczej, na głębokim tłuszczu. Może komuś przypadną do gustu.

Czeskie zupy

Udając się do gospody czy restauracji, zazwyczaj w menu znajdziecie drobiowy (kuřecí) lub wołowy (hovězí) rosół (vývar), to królowa czeskich zup i koniec. Jeśli w menu figurują játrové knedlíčky, wiedzcie, że dostaniecie rosół z mięsnymi knedlikami z dodatkiem wątróbki.

Warto spróbować zupy czosnkowej (česneková polévka), ile kucharzów tyle jest jej wersji. Często jest to mocno czosnkowy rosół, z kawałeczkami szynki i ciągnącego się sera. Bywają w nim ziemniaki, ale nie jest to obowiązkiem. Można do niej dostać krutony. Czyli chleb osmażony na oleju lub maśle.

Czeska klasyka to zupa gulaszowa (gulašóvá polévka). Czyli zupa z wołowiną przyprawiona papryką i czosnkiem.

Kulajda to bardzo treściwa zupa pełna śmietany, z grzybami i ziemniakami, doprawiana octem. Nie może w niej zabraknąć grzybów i kopru. Przyznam się, że nie lubię dań doprawianych octem, ale kulajda jest po prostu przepyszna. Bywa podawana z jajkiem w koszulce.

Czeska kuchnia: przystawki

W restauracjach najpopularniejsze to nákladaný harmelín, utopenec, tlačenka czy tatarák. Po kolei:

• Nákladaný hermelín czyli pleśniowy ser marynowany w oleju z przyprawami i cebulą. Podawany na zimno. Według mnie bardzo smaczny.
• Utopenec czyli tłusta parówkowa kiełbaska marynowana w occie. Czy warto spróbować? Mąż mówi, że musicie mieć na to ochotę. Ja się jeszcze nie odważyłam, ale zafascynowana musiałam ją zrobić. Wyglądała ładnie.
• Tlačenka czyli salceson polany octem i posypany cebulką.
• Tatarák czyli tatar z wołowego mięsa, doprawiony według uznania. To, co odróżnia go od polskiej wersji to topinky, czyli smażony chleb (może być tez pieczony w wersji light), który pociera się czosnkiem i na tym chlebie rozsmarowuje mięso. Warto spróbować.

Czeski kuchnia: fast food

Czego warto spróbować na ulicy i w pośpiechu?

W Pradze napotkacie budki z praską szynką. Jest to wieprzowina opiekana na rożnie w horrendalnie wysokiej cenie. Jest smaczna, ale cena zmniejsza doznania smakowe.

Warto spróbować langosza (langoš). Placek z pączkowego ciasta smażony na głębokim tłuszczu ma korzenie węgierskie, ale na dobre przyjął się w Czechach. Należę do obozu, który langosze jada z keczupem i czosnkiem. Pychotka!

Czeska specjalność to też párek v rohliku, od niego chyba powinnam rozpocząć tą część wpisu. To czeska parówka wetknięta w rogalik, polana keczupem lub musztardą, lub mixem tych dwóch sosów. Obowiązkowy must have na wycieczce w Czechach!

Czeska kuchnia: czego nie jeść?

Czego za to nie polecam jeść ani zamawiać w restauracji? Nadal trudno dostać dobre ryby (no chyba, że jesteście w pięknych okolicach Trebonia. To wyjątek od reguły). Ryby nie są silną stroną czeskiej kuchni, według mnie rzadko kiedy są dobrze przyprawione. Karygodne dla mnie jest wrzucenie bardzo grubo panierowanego rybiego filetu do frytkownicy.

Uparciuchy mogą zaryzykować pstrąga (pstruh). W okolicach Třeboně, gdzie jest wiele stawów hodowlanych, można spotkać frytki z karpia (kapří hranolky). I te są bardzo dobre.

To, czego już w Czechach nie jadam, to śledzie, czyli matyesy. Powód? Nie raz trafiła mi się płetwa w takim czeskim śledziu.

Czeskie napoje: czym to zapić?

W restauracji możecie zamówić czeskie lane (!) piwo. Wersja bezalkoholowa to najczęściej Birell. Czeskie mocniejsze trunki, które mogą służyć za aperitif, to ziołowe likiery: Becherovka i Fernet. Alkohole oczywiście tylko dla osób pełnoletnich 18+.

Czeską specjalnością, bezalkoholową lemoniadą, jest na przykład malinowka (malinowa oranżada) i oczywiście lekko ziołowa Cola – Kofola. Lane najlepsze.

Dobre są też domowe lemoniady, z czego warto polecić bezową, czyli bezínková.

Czeska kuchnia: zaskoczenie.

Czy są w Czechach rzeczy, które mogą nas zaskoczyć?

Kompot w Czechach to owoce zalane syropem, są podawane jako sałatka do dania głównego (może to być marynowana dynia czy brzoskwinie w syropie).

Do głównych dań zazwyczaj nie są podawane surówki. Ba! Słowo surówki nie istnieje w Czechach. Czasem można dodatkowo zamówić salátek, bywa pomidorowy (rajčatový), ogórkowy (okurkový), šopský (sałatka szopska – pomidory, papryka, ogórki i twardy, słony ser twarogowy – Balkanský sýr).

Zaskakujące mogą być również słowa w menu: brambory, czyli ziemniaki, czy hranolky, czyli frytki. Knedliky (poza tymi owocowymi) są jedynie dodatkami do dań.

Daj znać w komentarzu, jakie są Twoje ulubione dania kuchni czeskiej. A może jest coś, co Cię zaintrygowało?

Moimi faworytami w czeskiej kuchni są tatarák i nakládaný hermelín, kulajda lub zupa czosnkowa, svičková na smetaně i pieczona kaczka. Poczęstowana dobrym gulaszem też się nie obrażę.

Niżej możesz pobrać krótką ściągawkę z dań kuchni czeskiej. Napisz w komentarzu, czy Ci smakowało. Będę też wdzięczna, jeśli artykuł udostępnisz osobom, które mógłby być nim zainteresowane.

Co jeszcze może Cię zainteresować na mojej stronie?

• Kliknij tutaj i pobierz darmowy przewodnik po Pradze – wystarczy na jedno super popołudnie zwiedzania.
• Jedziesz na dłużej i potrzebujesz przewodnika po Pradze, który zagwarantuje Ci trzy dni ciekawych wycieczek i ostrzeże przed praskimi turystycznymi pułapkami? Zamów przewodnik „Praga. Praktyczny przewodnik na 3 dni. Najciekawsze miejsca” (+1 dzień gratis!).
• Sprawdź, co kupić w czeskim supermarkecie.
• Ugotuj sobie sam klasykę kuchni czeskiej – zupę gulaszową.
• Odwiedź mnie na Facebooku i polub Bardzo Fantastyczną Pragę.

Jeśli jesteś ciekawy praskich aktualności i ciekawostek z kraju piwa i knedlików, polub moją stronę na Facebooku. Twoje naciśnięcie przycisku Lubię to motywuje mnie do pracy. Dziękuję! Zajrzyj też na Instagram do Bardzo Fantastycznej Pragi i dodaj mój profil do Obserwowanych. Do zobaczenia na Facebooku i Instagramie! A może masz TikToka?

Artykuł Czeska kuchnia: Co zjeść w Czechach? pochodzi z serwisu Ewelina Knotek.

Zaraz zaraz! Wiesz, że na stronię czekają na Ciebie elektroniczne przewodniki po Pradze? Kliknij. 

Czeskie słodycze

Zaczniemy od słodyczy. Dla małych podróżników kochających szybką i łatwą energię Czesi mają bogaty wybór. Kolorowe Lentilky w środku z czekoladą, na wierzchu w chrupiącej cukrowej skorupce, czekolada Studentská pełna orzeszków arachidowych, rodzynek i owocowych żelków, ciasteczka, no i czeska specjalność – lázeňské oplatky. Czyli okrągłe wafelki pochodzące prosto z sanatoryjnych deptaków. Lazeńskie oplatky w sanatoriach sprzedawane są podgrzewane. Niby najlepsze są orzechowe. Przyznam jednak, że wg mnie lazeński opłatek to po prostu wafelek posmarowany cukrową tłustą masą. Może będziecie mieli inne zdanie?

Czeska klasyka to Fidorka. Okrągły wafelek z nadzieniem oblany grubą warstwą białej (bílá), mlecznej (mlečná) czy gorzkiej (hořká) czekolady. Za tymi bardzo przepadam, szczególnie smakuje mi mleczna orzechowa (mlečná ořechová), kolor zielony.

Czesi mają również różne słodkie batoniki. Klasyka to Margot (według reklamy tak smakuje raj. W tym przypadku ja zostaję na ziemi), Kofila, Kaštany, ale Banány v čokoladě to unikat na skalę światową i słodkie niebo w gębie. Po prostu bananowa galaretka w polewie czekoladowej. Tylko tyle i aż tyle.

Z czeskich ciasteczek możemy zerknąć na ciasteczka firmy Opavia – różne ciacha i wafelki. Dobre są Zlaté Esíčka w kształcie litery S (eSiczko:) z cynamonem i kakao.

Smaczne są również bombonierki Tatiana – nugatowe nadzienie z orzeszkiem laskowym w środku oblane czekoladą. Ups… te są ze Słowacji. Psssst!

Co kupić w Czechach: musztarda i kminek!

Mijając półki z musztardą warto zatrzymać się przy niepozornej i taniej musztardzie w wiaderku. Jest naprawdę bardzo smaczna. Moja ulubiona wersja to musztarda krymska (horčice kremžská), musztarda pełnotłusta (horčice plnotučná) jest bardziej kwaśna.
Czeski produkt to również ogórki konserwowe ze Znojma.

Z przypraw warto zaopatrzyć się w Czechach w kminek, o ile będziemy planować samemu stworzyć czeskie smaki w swojej kuchni. Nie chodzi o kmin rzymski, ale kminek. W Polsce raz próbowałam kupić i trafił mi się w opakowaniu zamiast kminku kmin rzymski, więc to nie to. Jeśli planujecie na przykład przygotować prawdziwą czeską zupę gulaszową, zaopatrzcie się na stoisku z przyprawami w kmín, celý-cały, drcený-rozgnieciony, mletý-mielony. Najczęściej w kuchni wykorzystuję celý i drcený. Warto też, z oszczędności, kupić 100g opakowanie mielonej papryki (mletá paprika), o ile planujecie czeskie gotowanie.

Co kupić w Czechach: chipsy i paluszki

Przechodząc do półek z przekąskami zwracam uwagę na bramborové tyčinky, czyli ziemniaczane paluszki. Są o smaku ziemniaczanym i serowym. Wielkie grube paluchy to hradecké tyčinky. Poza tym, że tłumaczę sobie, iż są zdrowsze, to smakują lepiej niż te tradycyjne grubasy.

Obok na półkach sklepowych są chipsy. Czeska marka to Bohemia. Według mnie są mniej smaczne niż polskie chipsy. Chipsy kotlikové, czyli z kociołka, to grubsza wersja tradycyjnych brambůrek, jak na chipsy mówią Czesi.

Ale jeśli się schylicie do niższych półek sklepowych, zobaczycie prawdziwe chipsy robione ręcznie, w przezroczystym opakowaniu, czyli hospodské brambůrky lub moravské brambůrky, ew. stražnické brambůrky. Ciekawostką jest smak czosnkowy. Poza tym popularne smaki to solone.

Na stoisku z ziemniaczanymi chipsami natknęłam się też na smak musztardowy (horčicové).

Co kupić w Czechach: Nabiał i sery

W półkach z nabiałem znajdziemy świeże, czyli po czesku čerstvé syry. Przykładem może być świeżutki serek z przyprawą gyros czy na steka. Smaczne, ale mogą być ostre. I zazwyczaj bardzo słone.

Zwykły, bardzo smaczny serek twarożkowy o lekko słonym smaku to Lučina. Zazwyczaj smarujemy nią kanapki. Ostatnio dodałam ją jako nadzienie do polskich pyzów i sprawdziła się bardzo fantastycznie.

Czeska klasyka to na przykład Niva, ser z niebieską pleśnią.

Czeskie pomazánkové máslo i Hermelín

Czesi korzystają bardzo dużo z serków do smarowania pieczywa funkcjonujących w sklepie jako pomazánkové máslo. Tfuj! tradiční pomazankové. Unia Europejska zakazała Czechom w 2012 roku używania w przypadku tej tradycyjnej specjalności nazwy masło, ponieważ nie zawiera przepisowych 80-90% tłuszczu.

Czesi smarują tymi serkami chleb tak jak masłem, a potem kładą na to dodatki. Warto spróbować pomazakowego masla (cały czas w mowie przetrwała tradycyjna nazwa) o smaku czekolady (moje dzieci go uwielbiają, może dlatego że ma w sobie wagon cukru?), waniliowym, mi przypadła do gustu niva i szynka. Serek o smaku jelapeno jest ostry.

Czeski król serów, jak producent pisze na opakowaniu, to Hermelín. Ser z białą pleśnią typu camembert. Jest bardzo smaczny na kanapce, ale fenomenalnie smakuje grillowany w folii aluminiowej (starczy 15-20 minut) podawany z żurawiną. W czeskich gospodach możecie go również dostać smażony – otoczony w panierce i smażony we frytkownicy, podawany z sosem tatarskim.

Inna opcja to hermelín marynowany (nakládaný hermelín) – zalany olejem z przyprawami, czosnkiem i cebulą i marynowany w lodówce przynajmniej tydzień. Tą wersję najłatwiej zrobić lub zamówić w gospodzie jako przekąskę do piwa. Gotowy produkt czasem bywa też w sklepach.

Czeskie serki śmierdziuszki

Coś, czego nie znajdziecie w polskim sklepie, skrywa się zazwyczaj na końcu supermarketowych lodówek. Gdy zbliżycie się do Romadura, Pivnego sera czy Tvarůžka od razu zrozumiecie, dlaczego pozostał im ciemny kąt zimnej lodówki. Tvarůžek to ser produkowany z chudego kwaśnego twarogu. Ma bardzo niską zawartość tłuszczu. Czym bardziej żółty, tym bardziej dojrzały i wyraźniejszy w smaku. Można go dostać w postaci krążków czy kawałków z kminkiem czy czosnkiem. Niektórzy żądni wrażeń kucharze kroją go na kawałki, dodają posiekaną cebulkę i zalewają ciemnym piwem. I siup do lodówki na tydzień.

Bardziej mocny zapachowo jest Romadur. Fantastyczny w postaci pasty na chleb czy jako przegryzka do piwa. Niestety jego zapach jest bardzo intensywny, podczas zakupów warto go zapakować do woreczka (albo dwóch) w celu uniknięcia przeniesienia śladów zapachowych na torbę czy plecak. Pivný sýr to jeszcze więcej smaku i aromatu niż Romadur.

Uwaga! Wszystkie mocno pachnące sery chcą być zamknięte w szczelnym opakowaniu. Jeśli o tym zapomnicie, po otwarciu lodówki od razu się Wam to przypomni.

Czeskie serki dla dzieci

W lodówkach znajdziecie też serki homogenizowane i jogurty. Moje dzieci uwielbiają serek z twarożku i śmietany, Lípanek i Pribináček. Ja lubię jogurt Florian o smaku orzechów laskowych czy smetanový jogurt Valašska o smaku truskawki z wanilią.

Nie może też zabraknąć sosu tatarskiego (tatarská omáčka). Dostaniecie ją do smażonego sera czy hermelinu, smażonego kalafiora, smażonych pieczarek. Czesi podają ją do kotletów z ziemniakami, ogólnie to dodatek do wszystkiego.

Co kupić w Czechach: Napoje

Najbardziej znanym czeskim napojem jest Kofola. Jest to napój kolopodobny z delikatnym i specyficznym smakiem ziół. Przy pierwszym spróbowaniu mnie nie oczarowała, teraz od czasu do czas mam na nią ochotę. Bardzo smaczna jest z nalewaka. Ta w supermarkecie już nie jest tak dobra, ale jest też OK.

Czesi mają również w sklepach swoje kyselky, czyli wody mineralne z sanatoriów. Przykładowe marki to Vincentka z Luhačovic i Bílinská kyselka.

Największą popularnością u Czechów cieszą się harbatki owocowe. Jeśli również je lubicie, na pewno tutaj możecie sobie coś wybrać. Moją ulubioną, chociaż trochę droższą, jest herbata śliwkowa MajesticTea Noni & Švestka.

Co kupić w Czechach: wędliny i kiełbaski

Czeskie wędliny w supermarkecie pozostawiają wiele do życzenia. Czesi lubią swoje salamy, czyli np. vysočina czy lovecký salam. Popularne są również węgierskie kiełbasy pełne papryki, których jednak nie jestem zwolennikiem. Są dla mnie zbyt tłuste. Popularnością cieszą się te pokryte pleśnią.

Czesi robią dużo różnych zabijaczkowych pyszności, czyli salcesony (tlačenka), wątrobianki (jítrnice). Jeśli lubicie, można spróbować.

Jeśli jednak przechodzicie obok dobrego sklepu z wędlinami, możecie się tam zaopatrzyć. Osobiście lubię kiełbasę z jelenia z orzechami laskowymi z Lahůdkářství Sváček (Praha ul. Rytířská 528/1, Štefániková 18/25, Budějovická 867/62). W Naše Maso (Praha, Dlouhá 39) dostaniecie dobrą Vysočine, jej cena jednak wynosi prawie 100 Kč za 100 gram. To raj dla mięsnych łasuchów.

Czeskie knedliki

Gotowiec obiadowy w supermarkecie to knedliki. Tradycyjny knedlik bułczany (houskový knedlík) to dodatek do dań jak ziemniaki czy ryż, służy do maczania w sosie czy gulaszu. Jest też wersja smaczniejsza na bazie czeskich rogalików, z pietruszką, czyli knedlík karlovarský.
Knedlik ziemniaczany (bramborový knedlík) to dodatek do dań z zasmażaną kapustą i mięsem.

Gotowe do podgrzania na parze i bardzo smaczne to knedliki z wędzonką (knedlík s úzeným masem). Jest też wersja na słodko z owocowym nadzieniem (ovocný knedlík). Tutaj jahoda = truskawka, borůvky = jagody, meruňky = morelki.

Czeskie pieczywo

Czesi bardzo chętnie jedzą rohliky, czyli rogaliki. Jest to odpowiednik bułek, ale w kształcie palucha. I tutaj uwaga! Jedząc rogalika często go nie rozkrajają, ale na spodnią część nakładają pomazankové maslo i szynkę i tak zaspokajają głód.
Ze słodkich wypieków są tu różne bułki słodkie, najczęściej spotykane to kolače (malutkie kolačky) – okrągłe placki z drożdżowego ciasta z nadzieniem: twarogiem, makiem, jabłkami, powidłami, dżemem.

W pieczywo najlepiej zaopatrzyć się piekarni.

Aby czytać następną część artykułu, musisz mieć ukończone 18 lat. Jeśli tak nie jest, z menu po prawej wybierz proszę inny artykuł na blogu 🙂 Czytając dalej potwierdzasz, że masz 18 lat lub więcej.

Czeski alkohol

Zakończymy trunkami. Te nadają się nie tylko jako prezent z podróży, ale również warto ich spróbować osobiście. Oczywiście wszystko w umiarem.
Mocniejsze alkohole to na przykład znana czeska Becherovka, ziołowy likier o przyjemnym smaku, stosowany jako aperitif. W drinku BETON mieszamy go z tonikiem.

Rum Božkov Tuzemský – to miejscowy rum, który dodawany jest do wypieków. Ale w wersji z cukrem, cytryną i gorącą wodą to fantastyczny rozgrzewający napój na zimowe wieczory, grog. Twardzi mężczyźni potrafią pić go prosto z kieliszka.

Na Morawach pędzone są śliwowice. Najlepsza to ta domowa. Ze sklepu smakuje już inaczej. Najpopularniejsze sprzedawane w sklepach alkohole na bazie śliwek to Žufanek i Jelínek.

Czesi produkują bardzo dużo win, z których są dumni. Pochodzą one przede wszystkim z południowych części kraju, gdzie słońca jest więcej. Przykładowe marki, które znajdziemy w supermarkecie to: Vinium, Motyl, Chateau Valtice, Znovím Znojomo, Velké Pavlovice, Víno Mikulov, Habanské sklepy (mój faworyt z tej listy), Réva Rakvice. Całkiem smaczne wino kupimy już za ok. 100 koron, czyli ok. 17 złotych.

Czeska marka szampanów to Bohemian Sekt.

Bardzo fantastyczne, lekkie i owocowe wina to svatomartinská vína. Tradycja nakazuje, ze można się nimi rozkoszować dopiero od 11. listopada od godziny 11:00. Jeśli przyjeżdżacie do Czech jesienią, na pewno warto zaopatrzyć się w wino św. Marcina oznaczone czerwoną nalepką jeźdźca na koniu (owego świętego właśnie).

Dla wyjaśnienia informacji z etykiety: víno suché to wino wytrawne, víno polosuché – wino półwytrawne, víno (polo)sladké – wino (pół)słodkie.

Tutaj znajduje się lista 100 najlepszych win roku 2018.

Przejdźmy dalej. W naszym koszyku nie może zabraknąć oczywiście czeskiego piwa. O samym piwie zrobię oddzielny film, może napiszę piosenkę i wymyślę wiersz? Zasłużyło na sławę 🙂

Czeskie piwo

Oczywiście najlepsze piwo jest z nalewaka. O tym nie można dyskutować. Potem butelka, na końcu puszka.

Marki z wielkich browarów, które chętnie polecę to Pilsner Urquell, Gambrinus (bardzo dobry zielony Excellent), Kozel, Radegast, Svijany (Svijanský máz). Słodsza wersja to Kozel černý, lubiany przez piękniejszą część społeczeństwa.. Czeska wieść gminna głosi, że rosną po nim piersi. Pilsen i Radegast to piwo pełne goryczki i czeska klasyka.

Warto spróbować różnych specjalnych piw. Moim faworytem z małych browarów (można dostać np. w mniejszych sklepach z serami czy delikatesami) jest piwo Matuška Zlatá Raketa czy California APA (butelka 0,7l – 129 Kč)

Dla piwnych smakoszy warto zaopatrzyć się w zestaw piwnego smakosza. Ukryty na dolnej półce w sklepie i spakowany w karton skrywa w sobie kilka, zazwyczaj 7, różnych piw. Specjałów, nie leżaków. Taki zestaw można też sobie zrobić samemu 🙂

Z plecakiem czy bagażnikiem pełnym czeskich specjalności można wracać do domu. Zazwyczaj wracając z takich smakowych podróży chciałabym być już jak najszybciej w domu abym mogła tego wszystkiego spróbować. A Wy co myślicie o spożywczych zakupach za granicą?

Listę zakupów masz już zaplanowaną. Jakie jeszcze praktyczne informacje mogą Ci się przydać w Pradze:

1. Sprawdź, czego warto spróbować w czeskiej kuchni.
2. Pobierz bezpłatny przewodnik po Pradze, a potem zamów jego następną część, przewodnik „Praga. Praktyczny przewodnik na 3 dni. Najciekawsze miejsca„. Kliknij i zamów już dziś!
3. Planujesz sesję zdjęciową w Pradze albo szukasz najpiękniejszych miejsc w Pradze? Zerknij tutaj.

Jeśli jesteś ciekawy praskich aktualności i ciekawostek z Czech, polub moją stronę na Facebooku. Twoje naciśnięcie przycisku Lubię to mnie niezmiernie cieszy i motywuje mnie do pracy. Dziękuję! Zajrzyj też na Instagram do Bardzo Fantastycznej Pragi i dodaj mój profil do Obserwowanych.

Do zobaczenia na Facebooku i Instagramie! Masz TikToka? To wpadnij do @ewelina.praga.

Artykuł Co kupić w Czechach? pochodzi z serwisu Ewelina Knotek.

Zabijačka je tu!

Uśmiecha się do mnie wesoła świnka. Chociaż jej jest już chyba wszystko jedno.

Zabijaczka już tu jest. Brzmi strasznie?

W przeciwieństwie do mego czeskiego męża nie jestem miłośnikiem mięsa. Nie lubię podrobów, nie jem ich, mam problem natury psychicznej włożyć wątróbkę do buzi, ale nie jestem też wegetarianinem. Pierwsze moje spotkania z zabijaczką to zabijaczkowa polewka, czyli zupa z krwi z pęczakiem.

Zapoznawcza wizyta u czeskiej rodziny mojego męża była dla mnie stresująca. Dodatkowo fakt bariery językowej na pewno mi nie pomagał. Na wejściu jako wielki specjał była mi podana właśnie zabijaczkowa zupa. Zupa z krwi. Co teraz? Konsternacja. Odmówić będzie niegrzecznie. Rodzina czeka, patrzy, gość z Polski przyjechał, chcieli dogodzić. Połykam pierwszą łyżkę szaroburej brei. Organizm nie współpracuje. Nie o smak chodzi, to moja wyobraźnia działa zbyt intensywnie. Jeśli będę kontynuować, zupę zaraz zobaczymy znowu.

Ładnie odmawiam, tłumaczę się, uśmiecham przepraszająco. Mąż ratuje sytuację i dojada zjada zupę. Idę odpocząć po długiej podróży zanim zejdzie się reszta rodziny oglądać obcokrajowca.

To był nasz początek znajomości z teściową.

Gdy już mieszkaliśmy jakiś czas w Pradze, mąż zaczął w zimowych miesiącach wyszukiwać zabijaczki w okolicy.

Co robić w zimie w Pradze? Zabijačka.

Zabijačka to świniobicie, zabijania świni w celu pozyskania mięsa. Zazwyczaj odbywa się w zimie, od grudnia do marca. Wtedy jest bowiem odpowiednia temperatura do rozpracowania wieprzowych tuszy.

Nie może być zbyt ciepło, aby nie przeszkadzały owady i mięso się nie psuło. Jednocześnie nie może być zbyć zimno, aby rzeźnik był w stanie pracować na świeżym powietrzu i nie odkroił sobie zamarzniętych, skostniałych palców.

W dawnych czasach zabijačka na wsiach to nie tylko sposób na zdobycie pożywienia, ale również towarzyskie spotkanie. Rodzina organizująca świniobicie zapraszała do siebie krewnych i znajomych, aby Ci pomogli w robieniu mięsnych przetworów. W dobrym tonie było przekazać potem pomocnikom wałóweczkę ze świeżych produktów w ramach podziękowanie. Z zabijaczką nierozłącznie kojarzy się kieliszek dobrej, domowej śliwowicy, jako nagroda za ciężką pracę na świeżym powietrzu.

Piwo i śliwowica na zabijaczce w Pradze

W Pradze zabijačka ogranicza się do przygotowania dań z pozyskanego mięsa. Czasem, w miejscu odbywania się zabijaczki, na ulicy wisi wieprzowa tusza na trójnożnym stojaku. Pewnego razu, gdy stałam obok takiego stojaka na zabijaczce w centrum miasta, obok przechodziły turystki z Anglii (sądząc po akcencie). Były w szoku.

Ja na początku też. Ale zabijaczka to również przypomnienie, że mięso nie rośnie na półkach w supermarkecie. Salceson, wątrobianki, kaszanki, kiełbasy, kotlety, golonki, gulasze, głowizna, ozorki, skwarki, które Czesi uwielbiają. Wszystko świeże, podlane kieliszkiem czegoś na rozgrzanie. Zabijaczki kiedyś robiło się przecież na dworze i do tej pory są organizowane na placach czy przed restauracjami. Bywają również nazywane wieprzową ucztą (vepřové hody). Kto lubi, bardzo polecam.

Ciekawostki o zabijaczce

Fragmenty z czeskiej zabijaczki można zobaczyć w filmie Jiřiego Menzla i Bohumila Hrabala Postrzyżyny (Postřižiny).

Na katedrze św. Wita, obok Złotej Bramy, znajduje się mała rzeźba zabijaczki, usosabiająca grudzień (o tym wspominam też w moim przewodniku po Pradze „Praga. Praktyczny przewodnik na 3 dni. Najciekawsze miejsca„).

Praktyczne informacje:

• Co: Zabijačka, czyli świniobicie
• Kiedy: od grudnia do marca
• Gdzie: cała Czeska Republika

Co może Ci się jeszcze przydać?

1. Pobierz darmowy przewodnik po Pradze. Jego kontynuacją jest przewodnik „Praga. Praktyczny przewodnik na 3 dni. Najciekawsze miejsca„, który oprowadzi Cię po najciekawszych miejscach w Pradze, opowie interesujące historie i pozwoli uniknąć turystycznych pułapek! 
2. Parkowanie w Pradze to skarbnica wiedzy o parkowaniu w mieście.
3. Na zabijaczkę warto przyjechać komunikacją miejską, zabijaczka bez 1 piwa i 1 kieliszka śliwowicy jakby się nie liczy.
4. Zanim wybierzesz się na zabijaczkę, sprawdź pogodę w Pradze. Lekkie śnieżenie jest w porządku, gęsty deszcz nie uprzyjemni spożywania dań na dworze.

Jeśli jesteś ciekawy, na jakie imprezy możesz się wybrać w Pradze oraz chcesz wiedzieć więcej o Czechach, polub moją stronę na Facebooku. Twoje naciśnięcie przycisku Lubię to mnie niezmiernie cieszy i motywuje mnie do pracy. Dziękuję! Zajrzyj też na Instagram do Bardzo Fantastycznej Pragi i dodaj mój profil do Obserwowanych.

Do zobaczenia na Facebooku i Instagramie!

Artykuł Zabijaczki czas czyli zimowy weekend w Pradze pochodzi z serwisu Ewelina Knotek.